Nr. 3

山下白雨

Regenbui onder de top

Bekijk werken

Serie
Zesendertig gezichten op de berg Fuji
(富嶽三十六景, Fugaku Sanjurokkei)

Titel van de houtsnede
Regenbui onder de top 
(山下白雨, Sanka Hakuu)

Kunstenaar
Katsushika Hokusai
(葛飾北斎)

Regenbui onder de top is een van de beroemdste prenten uit de serie Zesendertig gezichten op de berg Fuji (冨嶽三十六景, Fugaku Sanjurokkei), een verzameling van 46 houtsneden en het meesterwerk bij uitstek van Katsushika Hokusai. Deze ukiyo-e geldt samen met Onder de golf bij Kanagawa (神奈川沖浪裏, Kanagawa Oki Nami Ura) en Zuidenwind, heldere hemel (凱風快晴, Gaifu Kaisei) als een van de drie topwerken van de serie.

Rode Fuji

Zuidenwind, heldere hemel

Zwarte Fuji

Regenbui onder de top

Terwijl Zuidenwind, heldere hemel de bijnaam Rode Fuji draagt, wordt Regenbui onder de top ook wel de Zwarte Fuji genoemd, en sommigen zeggen dat deze twee als een paar kunnen worden beschouwd.
Ondanks de overeenkomstige composities, waarin de berg symbolisch wordt weergegeven, maakt de Zwarte Fuji een opvallend andere indruk dan de Rode Fuji.
Waarin verschillen ze van elkaar? Laten we dat eens nader bekijken.

Wat betekent de titel?

Sanka (山下) is een uitdrukking voor het gebied onder of aan de voet van een berg.
Hakuu (白雨) verwijst naar avondbuien of plotselinge regenbuien.

Waar ligt deze plek?

Bijna alle 46 titels in Zesendertig gezichten op de berg Fuji bevatten plaatsnamen; twee werken, Zuidenwind, heldere hemel en Regenbui onder de top, geven echter niet aan waar het tafereel zich afspeelt, waardoor het moeilijk is de precieze plek te bepalen. Het blijft onzeker vanaf welke plek men dit uitzicht zag.

De belangrijkste elementen

1. Waarom is de regen niet afgebeeld?

Waarom beeldde Hokusai de regen zelf niet af, terwijl de titel op buien wijst?
Wie naar dit tafereel kijkt, vraagt zich misschien af waarom de voet van de berg Fuji pikzwart is. Dat is om aan te geven dat het weer slecht is.

Met een hoogte van 3.776 meter is de berg Fuji de hoogste top van Japan.
De top torent hoog boven de regenwolken uit en blijft dus droog, zelfs als het beneden regent.
De regen is dus niet expliciet afgebeeld, maar de kijker begrijpt dat de top van de berg onveranderd blijft, terwijl de gebieden onder de wolken verduisterd zijn.
Het is gemakkelijk voor te stellen dat er aan de voet een bui valt, ook al zijn de druppels zelf niet getekend.

2. Bliksemschichten en stapelwolken

Aan de hemel rijzen grote, donzige stapelwolken op, en zwarte regenwolken bedekken de berg Fuji tot halverwege zijn hellingen. De scherpe, grillige lijnen die langs de zijkant van de afbeelding naar beneden lopen, stellen bliksemschichten voor.

Als u vervolgens naar de top van de berg kijkt, ziet u een heldere, zonnige lucht zonder een wolkje.

De berg Fuji verbeeldt in dit tafereel de overweldigende pracht van de natuur. Hokusai schept een prachtig contrast tussen de top, die onveranderd blijft ongeacht het weer, en de voet van de berg, die zich afhankelijk van het weer steeds anders voordoet.

3. Hokusais gebruik van perspectief en verbeelding

Hoewel er in de tijd van Hokusai nog geen vliegtuigen bestonden, doet de compositie van deze prent vermoeden dat de ukiyo-e-meester vogelperspectief gebruikte. Het is duidelijk dat Hokusai een uitzonderlijk rijke verbeeldingskracht had en dit dramatische landschap meesterlijk wist weer te geven.